ขนส่งแบบไหนลดคาร์บอนฟุตพริ้นต์ได้มากที่สุด?
ในยุคที่ประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนถูกพูดถึงมากขึ้น ภาคโลจิสติกส์ซึ่งเป็นหนึ่งในแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกสำคัญ จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องปรับตัว
คำถามที่หลายองค์กรเริ่มตั้งคือ “การขนส่งรูปแบบใดช่วยลดคาร์บอนฟุตพริ้นต์ได้มากที่สุด?” คำตอบอาจไม่ใช่เพียงการเลือกยานพาหนะที่ปล่อยคาร์บอนต่ำที่สุด แต่ยังเกี่ยวข้องกับระยะทาง ปริมาณสินค้า และการวางแผนทั้งระบบ
🚚 รูปแบบการขนส่งกับการปล่อยคาร์บอน
โดยทั่วไป การขนส่งแต่ละรูปแบบมีระดับการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์แตกต่างกัน หากพิจารณาในแง่ของการปล่อยคาร์บอนต่อหน่วยสินค้า สามารถเรียงลำดับจากต่ำไปสูงได้ดังนี้
| รูปแบบการขนส่ง | การปล่อยคาร์บอนโดยประมาณ | ลักษณะการใช้งาน |
|---|---|---|
| ทางเรือ | ต่ำมาก | ขนส่งปริมาณมาก ระยะไกล |
| ทางราง | ต่ำ | ขนส่งระยะกลาง–ไกล มีเส้นทางชัดเจน |
| รถบรรทุก | ปานกลาง–สูง | ยืดหยุ่น ส่งถึงปลายทาง |
| ทางอากาศ | สูงมาก | เร่งด่วน มูลค่าสูง |
🌱 แล้วแบบไหน “ลดคาร์บอน” ได้มากที่สุด?
หากพิจารณาเฉพาะตัวเลขการปล่อยคาร์บอน การขนส่งทางเรือและทางราง ถือเป็นรูปแบบที่ปล่อยคาร์บอนต่ำที่สุดต่อหน่วยสินค้า โดยเฉพาะเมื่อใช้ในการขนส่งสินค้าปริมาณมาก
อย่างไรก็ตาม ในโลกความเป็นจริง การขนส่งมักไม่ใช้เพียงรูปแบบเดียว แต่เป็นการผสมผสานหลายรูปแบบเข้าด้วยกัน หรือที่เรียกว่า Multimodal Transport ซึ่งช่วยลดการใช้รถบรรทุกในระยะทางยาว และลดการปล่อยคาร์บอนโดยรวมได้อย่างมีนัยสำคัญ
📦 ปัจจัยอื่นที่ช่วยลดคาร์บอนในงานขนส่ง
- การวางแผนเส้นทางให้มีประสิทธิภาพ ลดการวิ่งรถเปล่า
- การรวมเที่ยวขนส่ง (Consolidation)
- การใช้รถพลังงานไฟฟ้า หรือเชื้อเพลิงทางเลือก
- การเลือกผู้ให้บริการขนส่งที่มีนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม
📌 สรุป
ไม่มีรูปแบบการขนส่งใดที่ “ดีที่สุด” สำหรับทุกสถานการณ์ แต่หากเป้าหมายคือการลดคาร์บอนฟุตพริ้นต์ การเลือกใช้รูปแบบขนส่งที่เหมาะสมกับลักษณะสินค้า ร่วมกับการวางแผนซัพพลายเชนอย่างรอบคอบ คือกุญแจสำคัญของโลจิสติกส์ที่ยั่งยืน
โลจิสติกส์กับความยั่งยืน (Logistics & Sustainability)
